Thông tin dinh dưỡng

THUỐC KHÁNG SINH TRỊ BỆNH HAY GÂY BỆNH

Khi bị bệnh, người ta chỉ chú ý đến việc khỏi bệnh và các di chứng do bệnh để lại, ít người nghĩ rằng, ngay cả quá trình dùng thuốc điều trị, nhất là kháng sinh có thể để lại nhiều di hại, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người bệnh về lâu về dài. Hiện nay lượng thuốc kháng sinh tiêu thụ tăng cao đáng sợ. Theo lẽ thuốc kháng sinh chỉ dùng trị bệnh nhiễm khuẩn nhưng lại dùng tràn lan với tính cách “chữa bao”. Chữa bao không chừng “ôm hết nên hết ôm”.

Lờn thuốc kháng sinh. ở các nước tiên tiến, thuốc kháng sinh chỉ dùng theo chỉ định cảu bác sĩ. Ở nước ta, loại thuốc này bán tự do, có thể bán trong tiệm tạp hóa, thậm chí bán trên các mẹt ở chợ chồm hổm. không thể kiển tra thật giả. Việc dùng tùy tiện và sử dụng lai rai dẫn tới tình trạng lờn thuốc.

- Lờn thuốc do tiết enzyme vô hiệu hóa thuốc kháng sinh, thay đổi mục tiêu tác dụng, tạo vỏ bọc chống thấm thuốc vào trong vi khuẩn…Loại lờn thuốc này lan tràn nhanh và tạo ra những chủng khuẩn lờn với nhiều loại kháng sinh. Hậu quả là những lần nhiễm trùng về sau, trên cá thể đó và trên người khác rất khó chữa trị, thời gian tìm thuốc kháng sinh nhạy cảm kéo dài khiến bệnh thêm trầm trọng, chi phí gia tăng gấp bội. Loại lờn thuốc này thường gặp ở nhóm penicillin, ampicillin, cephalosporin… Chiếm 90%. Rất may loại lờn thuốc này sẽ biến mất sau nhiều thế hệ vi khuẩn.

- Lờn thuốc nhiễm thể. Loại lờn thuốc này gắn vào nhiễm thể, mang tính di truyền. Nên bền vững và nguy hiểm cùng cực. Các thuốc gây lờn thuốc nhiễm thể thường gặp với các chất fluoroquinolon, methicillin, aminosid… Với những loại thuốc này sử dụng lai rai là cầm chắc hộ chiếu vào lò thiêu.

- Tương tác thuốc: nhóm penicillin là thuốc kháng sinh diệt khuẩn, không kết hợp với các thuốc kháng sinh tĩnh khuẩn như chloramphenicol, tetracyclin…Thuốc trị đau dạ dày loại kháng acid làm giảm hiệu lực penicillin. Kết hợp với thuốc chẹn beta (trị cao huyết áp) gây choáng phản vệ. Kết hợp với thuốc đông máu làm làm tăng nguy cơ xuất huyết.

- Macrolid: Erythromycin và Clarithromycin ức chế chuyển hóa một số thuốc khác, tạo tai biến như dùng thuốc quá liều. Hai chất này ảnh hưởng đến nhịp tim khi kết hợp với thuốc chống loạn nhịp tim do kéo dài đoạn QT trên tam diện đồ, kết hợp làm thay đổi hiệu lực thuốc chen beta (trị cao huyết áp), kết hợp với thuốc chống đông máu làm tăng nguy cơ xuất huyết….

Kháng sinh là thuốc hai mặt. Có ích khi dùng đúng bệnh, đúng liều, đúng liệu trình. Có hại khi dùng tùy tiện, dùng lai rai, kết hợp thuốc bừa bãi.
 
Trích “Y học phổ thông dành cho mọi người” chuyên đề “hậu tai biến”
Biên tập; Yoga teacher Thu Nhàn.