Thông tin dinh dưỡng

LỢI ÍCH TẬP THỂ THAO ĐỐI VỚI BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Với một số bệnh nhân đái tháo đường, thể dục thường xuyên được xem như một phương pháp điều trị ưu tiên theo kế hoặc chi tiết không khác gì các toa thuốc. Để đạt hiệu quả và an toàn nhất là cho hệ tim mạch, người bệnh cần được hướng dẫn cụ thể và chọn môn thể thao thích hợp để tránh những tác hại của việc vận động quá mức.

7 lợi ích khi tập thể thao đúng cách cho bệnh nhân tiểu đường:

1 - Làm giảm nồng độ đường trong máu cả trong và sau khi tập, không chỉ giúp kiểm soát đường máu hằng ngày mà nếu tập đều đặn còn có thể giúp cải thiện việc kiểm soát đường máu tốt hơn trong thời gian dài.

2 - Làm tăng nhạy cảm với insulin máu và tăng tác dụng của insulin, do đó nhu cầu insulin giảm đi. Đây là tác dụng cực kỳ quan trọng đối với bênh nhân tiểu đường tupe 2 vì sự giảm nhạy cảm với insulin là nguyên nhân chính trong cơ chế bệnh gây tăng đường máu ở những bệnh nhân này.

3 - Làm giảm nguy cơ bi các biến chứng tim mạch thông qua những ảnh hưởng có lợi lên mỡ máu và huyết áp ở những bệnh nhân tiểu đường. Theo một số nghiên cứu, tập thể dục có thể làm giảm đáng kể các loại mỡ máu có hại, tham gia gây xơ vữa động mạch như Triglyceride, LDL-Cholesterol, và làm tăng mỡ máu có lợi, hạn chế gây xơ vữa động mạch như HDL-Cholesterol.

4 - Tập thể dục đều đặn có thể làm giảm trung bình 5-10mmHg cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Tác dụng này rõ hơn ở các bệnh nhân có tăng huyết áp mức độ nhẹ và vừa.

5 - Làm giảm trọng lượng cơ thể, loại bỏ bớt lượng mỡ thừa ở các bệnh nhân đái tháo đường tupe 2 thừa cân hoặc béo phì. Tập thể dục sẽ đạt hiệu quả cao hơn nếu phối hợp cùng với chế độ ăn giảm vừa phải calo.

6 - Tập thể dục thường xuyên giúp cải thiện các chức năng tim mạch của người bệnh như làm giảm nhịp tim lúc nghỉ, làm tăng khả năng co bóp tống máu của tim…, tăng cường sức khỏe nói chung, tăng khă năng lao động chân tay cũng như sự phối hợp động tác của người bệnh.

7 - Ngoài ra, tập thể dục đều đặn còn mang lại cho người bệnh cảm giác thoải mái và một cuộc sống có chất lượng cao.



Nguy cơ khi tập thể dục không đúng cách:

Nguy cơ thường gặp và nguy hiểm nhất là hạ đường huyết xuống quá thấp, xảy ra ở các bệnh nhân được diều trị insulin  hoặc uống thuốc hạ đường huyết loại Sulfamide. Cũng thường có các biểu hiện đói, run tay chân, vã mồ hôi hoặc hôn mê…Giống như hạ đường huyết do diều trị insulin hoặc thuốc Sulfamide quá liều.

Các biểu hiện này có thể xuất hiện ngay khi người bệnh đang tập hoặc muộn hơn, sau khi đã kết thúc bài tập. Thậm chí ở một số bệnh nhân tiểu đường tupe 1, cơn hạ đường huyết muộn cũng có thể xảy ra sau khi đã tập xong 6-15 giờ, thậm chí kéo dài tới 24 giờ nếu bệnh nhân tập nặng và tập lâu.

Ngược lại nếu bệnh nhân tập nặng lại có thể bị tăng đường huyết, kéo dài trong vòng một vài giờ sau khi tập xong. Các bệnh nân tiểu đường tupe 1 có tăng đường máu kiểu này dễ bị rơi vào tình trạng nhiễm toan ceton.

Tập thể dục nhất là khi tập nặng có thể làm tăng nguy cơ bị các biến chứng tim mạch như gây đau thắt cơ ngực do thiếu máu nuôi dưỡng cơ tim, thậm chí gây nhồi máu cơ tim cho người bệnh nhân tiểu đường.

Một số bệnh nhân bị loạn nhịp tim, trong đó có những loạn nhịp tim nguy hiểm cùng với nhồi máu cơ tim nặng là thủ phạm gây đột tử ở không ít bệnh nhân tiểu đường.
Tập thể dục cũng có thể làm nặng thêm các biến chứng mạn tính của bệnh đái tháo đường như: Gây xuất huyết đáy mắt hoặc làm bong võng mạc ở những người đã có biến chứng đáy mắt giai đoạn 3, hậu quả là gây mù hoàn toàn.

Các bệnh nhân đã có biến chứng thần kinh tự động không nên tăng mức vận động vì tim và hệ tuần hoàn không tăng hoạt động tương ứng hoặc do bị tụt huyết áp tư thế, nhất là khi bệnh nhân bị ra nhiều mồ hôi, mất nước trong quá trình tập luyện.

Cần lựa chọn phương pháp phù hợp để mang lại hiệu quả tốt nhất. có một số môn không thích hợp với bệnh nhân tiểu đường, các môn như chạy hoặc đi bộ cần hạn chế cho những người đã có biến chứng thần kinh ngoại biên ở chân…Yoga là một bộ môn giúp vận động toàn thân, phù hợp cho tất cả mọi người mọi lứa tuổi. sự kết hợp các động tác uyển chuyển vận động toàn thân giúp đốt mỡ thừa, thải những chất cặn bã thông qua sự bài tiết mồ hôi, ổn định đường huyết...Nhưng người bệnh không nên tự ý tập luyện phải có giáo viên hướng dẫn vì có những động tác không phù hợp với bệnh nhân tiểu đường

Trích “Y HỌC PHỔ THÔNG”  bộ 1 do Nguyễn Sơn biên tập