Thông tin dinh dưỡng

BỆNH TIỂU ĐƯỜNG VÀ NHỮNG LƯU Ý

Bệnh tiểu đường là một rối loạn biến dưỡng chất đường, có thể di truyền, chưa rõ nguyên nhân. Khi ăn ngọt (đường, bánh ngọt), cơ thể có cơ chế điều hòa rất hữu hiệu: bài tiết thêm insulin từ tụy tạng nhằm giảm lượng đường máu và để dành lượng dư thừa ở gan dưới dạng glycogen. Khi nào cơ thể thiếu đường như nhịn ăn, chạy bộ, chơi thể thao… cơ thể sẽ lấy glycogen từ gan đổi thành glucose để lượng dường trong máu lúc nào cũng không đổi là 1g/l.

Ở người bệnh tiểu đường, cơ chế này không còn hiệu quả nữa: bài tiết insulin không đủ hoặc có đề kháng với insulin, khiến đường máu lên quá cao. Người ta phân biệt 2 loại bệnh tiểu đường:
- Loại 1, có lệ thuộc insulin hay IDDM, phát bệnh vào lúc trẻ, người gầy ốm.
- Loại 2, không lệ thuộc insulin hay NIDDM, phát bệnh ở tuổi 40 trở lên, thường là người mập. Những triệu chứng khiến nghi ngờ mắc bệnh tiểu đường là ăn nhiều (mỗi bữa 5-6 chén), uống nước rất nhiều và tiểu nhiều nhưng lại gầy ốm. Người mập trước đây sẽ thấy giảm cân.

Dân gian nói tiểu có kiến bu là tiểu đường. chúng ta phải thử đường máu lúc đói và đường nước tiểu. nếu có đường trong nước tiểu, là mắc tiểu đường nhưng đường máu phải tăng cao, lúc đói trên 1,4g/l.
Bệnh tiểu đường ít khi nào gây tử vong ngay mà người bệnh chỉ chết vì những biến chứng nhiều năm sau: về tim mạch như xơ vữa động mạch, suy mạch vành, cao huyết áp, về mắt: mờ do đục thủy tinh thể hoặc hư võng mô. Ngoài ra còn nhiều biến chứng nữa về thận, khớp thần kinh, dễ nhiễm trùng, vết thương lâu lành, lao phổi…

Điều trị tiểu đường thông thường bao gồm chế độ ăn và biện pháp dùng thuốc. Tuy nhiên mọi loại thuốc đều có tác dụng phụ. Thuốc vẫn uống đều nhưng biến chứng vẫn xuất hiện. Chỉ số đường huyết chỉ là một dấu hiệu bề mặt. Cơ bản là tụy và gan bị tổn thương. Các loại thuốc chữa tiểu đường hiện nay để kiểm soát đường huyết mà tác động thúc ép lên gan, tụy, thận gây ra tổn thương nhiều hơn, dẫn đến cơ thể bị rối loạn trao đổi dưỡng chất và nhiều tác dụng phụ khác.

Xu hướng mới của thế giới trong điều trị tiểu đường là thay đổi lối sống, vận động nhiều hơn. Một là giúp tế bào tăng sự chấp nhận insulin. Hai là bảo vệ gan, tụy, thận để chúng thực hiện chức năng trời ban của mình tốt hơn. Như vậy, về lâu dài, bệnh nhân gia tăng sức đề kháng, bớt phụ thuộc vào thuốc. Mặt khác, các thuốc tiểu đường rất nguy hiểm vì một khi uống hoặc tiêm quá liều sẽ hạ đường huyết. không nhận ra kịp có thể tử vong.

Nghiên cứu tháng 08/2015 của ĐH West Virginia (Hoa Kỳ) cho thấy 96% người có tập yoga tiến triển tốt hơn so với những người không tập, người bị tiểu đường tập yoga dưới 3 lần/tuần tiến triển 4.3% và tập từ 6 – 7 lần/tuần tiến triển 82%. Đây là một tin vui đối với những bệnh nhân tiểu đường đang tìm kiếm cách thức bền vững bảo vệ sức khỏe, hạn chế các biến chứng về lâu dài.




Về chế độ ăn cho người tiểu đường hiện nay, hiệp hội tiểu đường Hoa Kỳ (ADA) đã thay đổi quan điểm, không còn bắt ăn kiêng nghiêm ngặt như trước đây.

Người bệnh có thể ăn hơi lố một, hai bữa không sao nhưng nên kiêng lại bữa sau. Như vậy người bệnh tiểu đường không bị rang buộc quá, ăn kiêng được lâu dài mới cho kết quả tốt. mục đích của chế độ ăn này là duy trì đường máu ở mức ổn định: cân bằng với lượng thức ăn vào, thuốc và hoạt động hằng ngày nhằm ngăn các biến chứng.

Lượng kcalo tốt nhất từ 34-36 kcalo/kg/ngày, khoảng 1.700 kcalo/ngày nếu cân nặng 50kg so với người thường là 40-42 kcalo/kg/ngày. Cần thiết phải giảm cân ở những bệnh nhân mập phì

Thành phần thức ăn khoảng 1g hoặc 1 kcalo/kg cân nặng, chất béo không được quá 20% bữa ăn. Nếu đã ăn sáng bánh mì, không nên ăn thêm bún, phở nữa.

Khuyến khích người bị tiểu đường nên ăn gạo lứt muối mè. Chống đói bằng cách ăn thêm nhiều rau và trái cây ít ngọt. Lượng rau cải hằng ngày 20-35g như xà lách, cải bắp.

Ăn trái cây nhiều như lê, táo, nho nhưng không nên ăn trái cây quá ngọt như chuối. không ăn nhiều chất béo như bơ, thịt quay, da gà, vịt, long đỏ trứng.

Dùng dầu olive, dầu phộng tốt hơn các loại dầu ăn khác. Ăn nhiều bữa trong ngày giúp lượng đường trong máu cân bằng. Không được dùng mật ong, bánh kẹo, sữa, bánh ngọt, nước ngọt.


96% người có tập yoga tiến triển tốt hơn so với những người không tập

Tổng hợp và biên tập: Health coach & Yoga therapy teacher Trần Khoa Việt Nhi
(Vui lòng trích dẫn nguồn khi chia sẻ thông tin)